Team-Vertrouwen is lang niet zo soft als je denkt

Ik heb nog nooit een manager gesproken die geen fantastische resultaten wil bereiken. Maar zodra je over Team-Vertrouwen spreekt, beginnen de ogen te rollen: daar hebben we helemaal geen tijd voor. Voor Patrick Lencioni is dit de grootste misvatting die er bestaat. Duurzame resultaten bestaan namelijk niet zonder een goed fundament van Team-Vertrouwen.

Team-vertrouwen richt zich op de vraag: Hebben wij het goed samen? En let op: Goed is iets anders dan fijn! Je hoeft het als team niet altijd fijn te hebben, maar wél goed. Wat is het verschil eigenlijk?

In een fijn team schiet men al snel door in harmonie. Iedereen zit in dezelfde bubbel, de neuzen staan braaf dezelfde kant op en er is nauwelijks tegenspraak. Dat voelt fijn, maar het is gevaarlijk. Lencioni noemt dit kunstmatige harmonie. Het is een schijnbeweging. Tijdens de vergadering knikt iedereen ja, maar in de wandelgangen begint het fluisteren. Omdat de ongeschreven regel is dat het altijd maar fijn moet zijn, worden de echte olifanten tijdens de bespreking niet benoemd… maar pas achteraf.

Teams die het samen goed hebben leren dat verschillen niet spannend hoeven te zijn. Ze zijn juist waardevol. Contrasten moet je namelijk niet uitspelen; je moet ermee leren leven. Net als bij de spaken in een fietswiel: de spanning houdt het wiel in vorm.

Vertrouwen komt niet te voet

In de piramide van Lencioni is vertrouwen de onderste laag. Zonder Team-Vertrouwen is er geen basis om het conflict aan te gaan, en zonder conflict krijg je geen commitment of resultaat.

We kennen allemaal het Nederlandse spreekwoord: Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Onzin!, zegt Lencioni. Hij zegt: You have to build trust fast. Vertrouwen is niet iets dat toevallig, na een hele lange tijd, een keertje ontstaat. Het is een gunnende mindset. Jij hoort bij dit team, dus ik ga het écht met jou aan.

En nee, vertrouwen bouw je niet op met een middagje paintballen. Dat is leuk voor de sfeer, maar het lost de onderliggende problemen niet op. Echt vertrouwen ontstaat pas wanneer je elkaar leert begrijpen op drie diepere niveaus.

De drie niveaus van Team-Vertrouwen

1. Vertrouwen op menselijk niveau (Wie ben jij?)

Kennen we elkaar echt? Weten we wat iemands thuissituatie is, wat iemands drijfveren zijn, of iemands onzekerheden? Uit grootschalig onderzoek naar burn-out blijkt dat mensen vaak niet opgebrand raken door de feitelijke werkdruk, maar door het knagende gevoel er alleen voor te staan. Mensen zijn nu eenmaal geen wandelende taakomschrijvingen. We zoeken verbinding. We willen voelen dat onze collega’s ons er graag bij hebben. Dat we worden gezien. Want anders knakt er iets en komt ons potentieel niet uit de verf.

2. Professioneel vertrouwen (wat kun jij?)

Dit gaat over de radicale openheid over waar je goed in bent, én over dat wat je niet zo goed kan. Denk aan een zwerm ganzen: ze vliegen in een v-formatie om elkaar in hun kracht te zetten en de energie perfect te verdelen. Als jij je eigen zwaktes durft toe te geven, geef je de ander de ruimte om op dat vlak voorop te gaan. Teams waarin mensen zich echter altijd maar op alle vlakken sterk voordoen, lijden aan onkwetsbaarheid. Voor Lencioni is dat het belangrijkste signaal dat het Team-Vertrouwen onder druk staat en dus de gewenste resultaten niet zullen worden gehaald.

3. Vertrouwen in de teamdynamiek (Hoe is de onderlinge dynamiek?)

Vertrouwen moet je ook oefenen met het team als geheel. Een team is net een levend organisme. De wijze waarop ik mij in het team beweeg, hangt direct samen met de energie die mijn collega’s inbrengen. Daarom heeft het bij zwak teamwerk nooit zin om de zondebok aan te wijzen. Wat wel zin heeft is om te onderzoeken wat er in de teamdynamiek gebeurt wanneer de druk oploopt. Wie gaat het gevecht dan aan? Wie vlucht er naar de achterhoede? Wie voelt zich direct onveilig, wanneer de harmonie eventjes ontbreekt? Als je elkaars handleiding kent en je eigen copingmechanismen begrijpt, kun je elkaar pas echt goed aanvullen. Juist ook wanneer de wind opsteekt.

Onze Team-Herijking is een boost van vertrouwen

Teams die naar onze boerderij komen voor een Team-Herijking snappen dat je moet vertragen om te kunnen versnellen. Deze krachtige teaminterventie is niet gericht op het veranderen van elkaar. De introvert wordt geen extravert, en de chaotische creatieveling wordt geen organisatie-wonder. Het doel is simpelweg om elkaar beter te leren begrijpen, door te oefenen in het echte gesprek. Zodat spanningen niet langer verbloemd hoeven te worden en iedereen in zijn kracht komt te staan.

Zodra je begrijpt waarom de ander doet wat hij doet, verdwijnt de irritatie en ontstaat er nieuwe ruimte. Ruimte om te schuren, ruimte om scherp te debatteren en uiteindelijk ook ruimte om samen geweldige resultaten te behalen!

Vraag naar de mogelijkheden voor jullie eigen Team-Herijking bij ons op de boerderij: olaf@berkenhofcoaching.nl