Waar het misgaat in teams, en wat je eraan kunt doen

Je hebt een team vol goede mensen. Toch verlopen vergaderingen stroef. Besluiten verdwijnen in de la. Collega's spreken elkaar nauwelijks aan en iedereen bewaakt vooral zijn eigen eiland. Herkenbaar? Dan is dit artikel voor jou.

Natuurlijk wil iedereen resultaten behalen. Dat is het probleem niet. Maar resultaten zijn niet het startpunt van een succesvol team, ze zijn de uitkomst ervan. De oorsprong ligt veel dieper. Patrick Lencioni beschrijft in zijn bekende piramide voor teamontwikkeling vijf bouwstenen die samen het fundament vormen van een gezond team. Staan die lagen stevig, dan wordt het haast onmogelijk om níet succesvol te zijn.

Het verliezende team

Teams die samen weinig bereiken, kampen vrijwel altijd met een zwak fundament. Volgens Lencioni begint dat bij het ontbreken van vertrouwen. Teamleden lopen langs elkaar heen, kennen elkaar onvoldoende en zijn weinig nieuwsgierig naar elkaars ideeën.

Waar vertrouwen ontbreekt, ontstaan ook nauwelijks constructieve conflicten. Er worden geen gepassioneerde discussies gevoerd en niemand durft het schurende gesprek aan te gaan. Iedereen blijft veilig aan de oppervlakte. Daardoor blijft de collectieve wijsheid van het team onbenut.

Natuurlijk worden er wel besluiten genomen, maar die zijn vaak opgelegd en onvoldoende ingebed in een gezamenlijk proces. Teamleden voelen zich minder betrokken en committeren zich minder aan de keuzes. Ze doen wat nodig is, maar het ontbreekt aan eigenaarschap en bezieling.

Het gevolg is dat de lat steeds lager komt te liggen. Collega's houden elkaar nauwelijks verantwoordelijk voor kwaliteit, gedrag of resultaten. In plaats van elkaar uit te dagen om beter te worden, trekken mensen zich terug in hun eigen belangen.

Zo ontstaat een team dat niet werkt aan gezamenlijke resultaten, maar waarin iedereen vooral zijn eigen ding doet. De piramide van Lencioni maakt die dynamiek eenvoudig zichtbaar. En laat tegelijk zien waar je kunt beginnen om het tij te keren.

Het winnende team

Wat is er dan nodig om een winnend team te worden? Volgens Lencioni zit het in het bewust bouwen aan een gezonde cultuur, van onderaf. Niet door je te fixeren op de hoogste resultaten, maar door eerst te investeren in de fundamenten die resultaten mogelijk maken.

Vertrouwen

Vertrouwen vormt de basis van alles. Het gaat niet om gezelligheid of een goede sfeer alleen. Het gaat om een diep vertrouwen in de intenties van je collega's. Je weet dat de ander het beste met jou en het team voorheeft.

Teams met veel vertrouwen herken je aan hun vermogen om kwetsbaar te zijn. Mensen durven fouten toe te geven, onzekerheden uit te spreken en hulp te vragen. Juist daarin ontstaat echte verbinding.

Constructieve conflicten

Waar vertrouwen is, ontstaat ruimte voor het eerlijke gesprek. Teamleden durven het oneens te zijn, stellen kritische vragen en dagen elkaars ideeën uit.

Dat kan schuren. Maar juist die spanning op de inhoud zorgt ervoor dat verschillende perspectieven worden benut. Zo ontstaan betere beslissingen en groeit de kwaliteit van het team.

Commitment

Doordat het open gesprek de ruimte krijgt, ontstaat betrokkenheid bij de beslissingen die het team neemt. Ook wanneer een besluit niet jouw persoonlijke voorkeur heeft.

Als team draag je genomen beslissingen samen uit. Naar buiten toe spreek je met één mond. Dat is commitment: samen vierkant staan achter wat je samen hebt doorworsteld en besloten. Ga dus niet van tafel voordat je elkaar die toezegging kunt doen.

Verantwoordelijkheid

Commitment legt de basis voor verantwoordelijkheid. In sterke teams helpen collega's elkaar om te doen wat hen te doen staat. Niet vanuit irritatie of controle, maar vanuit betrokkenheid en de gezamenlijke ambitie om goed werk te leveren.

Bij Lencioni kom je niet weg met "zo is hij nu eenmaal". Teamleden houden elkaar scherp en helpen elkaar groeien. Juist omdat ze weten dat een hoge standaard leidt tot meer werkplezier én betere resultaten.

Gezamenlijke resultaten

En zo komen we bij de bovenste laag. Voor Lencioni draait het nooit om individuele successen, maar om wat je samen bereikt. Sterspelers die vooral met hun eigen naam en status bezig zijn, komen er bij hem niet zo goed vanaf. Winnende teams zijn teams die sámen willen winnen.

Staan vertrouwen, constructieve conflicten, commitment en verantwoordelijkheid stevig, dan volgen de resultaten als logisch gevolg.

Mijn ervaring

De afgelopen periode heb ik de theorie van Lencioni grondig bestudeerd en op allerlei manieren in de praktijk toegepast. Ik ben fan geworden. Mede omdat het een geweldige kapstok biedt: vanuit dit model bouw je makkelijk bruggen naar andere werkvormen en interventies die teams gericht helpen hun uitdaging aan te gaan. Mooi om juist vanuit Lencioni teamprogramma's op te zetten waarin hoofd, hart en handen volop meedoen.

Geef je leiding aan een team? Kom dan eens een dagje langs op mijn woonboerderij De Berkenhof. Ik ontvang jullie graag en denk graag mee over wat jullie team nodig heeft om sterker, gezonder en effectiever samen te werken.

Graag loop ik een stukje mee. Stuur me gerust een bericht.